Scheve tanden of een kind dat een beugel nodig lijkt te hebben: veel inwoners van Flevoland vragen zich af wat dat betekent. In dit artikel vind je antwoorden op acht vragen die vaak over beugels en orthodontie worden gesteld.
Op welke leeftijd kijkt de tandarts of een kind een beugel nodig heeft?
Je tandarts let bij elke controle op de stand van de tanden en de kaken. Bij kinderen gebeurt dat al vanaf het melkgebit. Vaak wordt rond een jaar of 9 tot 11 beter te zien of een beugel nodig is, omdat dan de melktanden worden vervangen door blijvende tanden. Een beugel start meestal als de meeste blijvende tanden er zijn, vaak rond 11 tot 14 jaar. Soms is eerder beginnen verstandig. De tandarts kan je kind doorverwijzen naar een orthodontist. Dat is een tandarts die gespecialiseerd is in beugels. Ook volwassenen kunnen een beugel krijgen.
Welke soorten beugels zijn er?
Er zijn grofweg drie soorten. Een vaste beugel bestaat uit kleine blokjes (brackets) met een draad, die op de tanden zijn geplakt. Een uitneembare beugel is een plaatje met draadjes dat je zelf uit je mond kunt halen. Daarnaast bestaan er doorzichtige kunststof kapjes, ook wel aligners genoemd, die je om de zoveel weken vervangt. Na de behandeling krijg je vaak een retainer: een dun draadje achter de tanden of een uitneembaar plaatje dat de tanden op hun plek houdt. Welke beugel past, hangt af van je gebit en je leeftijd.
Waarom staan tanden scheef?
Er is meestal niet één oorzaak. Vaak speelt erfelijkheid mee: de kaak kan te klein zijn voor de tanden, of de tanden zijn juist groot. Ook kan een melktand te vroeg verloren zijn gegaan, waardoor de blijvende tand minder ruimte krijgt. Gewoonten zoals met je tong tegen de tanden duwen of door je mond ademen kunnen de stand beïnvloeden. Een val of ongeluk kan een tand verplaatsen. Bij volwassenen kunnen ook tandvleesproblemen ervoor zorgen dat tanden gaan schuiven. Merk je dat je tanden veranderen? Maak dan een afspraak bij de tandarts.
Kunnen duimzuigen of een speen de stand van de tanden beïnvloeden?
Ja, dat kan. Bij duimzuigen of een speen drukt er steeds iets tegen de tanden en het gehemelte. Daardoor kunnen de boventanden naar voren komen of kunnen de boven- en ondertanden niet goed op elkaar sluiten. Hoe langer, vaker en steviger een kind zuigt, hoe groter de kans op een verandering. Bij jonge kinderen kan de stand vaak weer bijtrekken als ze op tijd stoppen. Vooral zuigen na het wisselen naar blijvende tanden is een aandachtspunt. Vraag de tandarts om advies als je kind moeilijk kan stoppen.
Hoe vaak moet ik op controle als ik een beugel heb?
Meestal ga je om de vier tot acht weken naar de orthodontist of tandarts om de beugel te laten controleren en bij te stellen. Hoe vaak precies, hangt af van het soort beugel en je behandeling. Ook de gewone controle bij je eigen tandarts blijft belangrijk, omdat gaatjes en tandvleesontsteking bij een beugel makkelijker ontstaan. Je tandarts vertelt hoe vaak je moet komen. Is er een draadje losgeraakt of een blokje afgebroken, of heb je pijn of een wondje? Bel dan eerder, ook als er geen controle gepland staat.
Mag je sporten met een beugel?
Meestal wel. Bij sporten waarbij een bal, elleboog of stick tegen je gezicht kan komen, zoals hockey, voetbal of vechtsport, is een gebitsbeschermer verstandig. Vraag je orthodontist of tandarts om een model dat past bij een beugel, want een gewone beschermer past niet altijd. Draag je een uitneembare beugel? Dan haal je die vaak uit tijdens het sporten en bewaar je hem in een doosje. Heb je een klap op je mond gehad en voelt een tand los of is de beugel beschadigd? Neem dan contact op met de tandarts.
Wat mag je beter niet eten met een vaste beugel?
Harde, taaie en plakkerige producten kunnen de beugel losmaken of beschadigen. Denk aan noten, harde snoepjes, ijsblokjes, toffees, kauwgom en drop. Hard fruit en rauwe groente, zoals appel of wortel, kun je beter in kleine stukjes snijden. Ook op pennen of nagels bijten is niet verstandig. Veel zoete drankjes en snoep zijn extra lastig, omdat suiker blijft hangen rond de blokjes en draadjes. Poets daarom goed na het eten, ook rond de beugel. Je orthodontist of mondhygiënist kan laten zien hoe je dat het beste doet.
Spelen verstandskiezen een rol bij scheef komende tanden?
Dat wordt vaak gedacht, maar duidelijk bewijs is er niet. Tanden kunnen ook zonder verstandskiezen langzaam verschuiven, bijvoorbeeld door het ouder worden of doordat de kaak verandert. Verstandskiezen komen meestal door tussen ongeveer 17 en 25 jaar. Soms is er te weinig ruimte, waardoor ze schuin of maar half doorkomen. Dat kan klachten geven, zoals pijn of ontsteking. Een verstandskies wordt dus meestal niet alleen weggehaald om scheve tanden te voorkomen. Wil je weten wat voor jou geldt? De tandarts bekijkt je gebit, soms met een röntgenfoto.
Over Dental Clinics Zeewolde
Dental Clinics Zeewolde is een tandartspraktijk in Zeewolde. Op de website staan beugels bij de behandelingen, als beugels voor een mooi en functioneel gebit en voor optimale mondgezondheid. Meer over de praktijk staat op de praktijkpagina van Dental Clinics Zeewolde op Tandarts.nl.
Deze informatie is algemeen en vervangt geen persoonlijk advies van je tandarts of mondhygiënist.