Suiker en kinderen: een groeiend probleem
Op 2 maart jongstleden heeft de NOS in het nieuws aandacht besteed aan een alarmerend onderzoek van Rian Pepping (VU Amsterdam en GGD Amsterdam) waaruit schokkende cijfers naar voren kwamen over de suikerinname van kinderen. Tandartsenflevoland.nl heeft in eerdere blogs regelmatig aandacht besteed aan dit onderwerp en steunt initiatieven die kinderen beschermen tegen de verleidingen van suikerhoudende producten door middel van informatie, bewustwording en tips.
Suiker en de jeugd: een zorgwekkende trend
Suiker speelt een grote rol in het voedingspatroon van kinderen en jongeren. Vooral suikerhoudende dranken leveren onopgemerkt veel "lege calorieën" - ze bevatten veel suiker maar weinig voedingsstoffen. Overmatige suikerinname brengt diverse gezondheidsrisico's met zich mee, zoals een verhoogd risico op overgewicht, diabetes type 2 en andere welvaartsziekten. Bovendien heeft een hoge suikerconsumptie directe gevolgen voor de mondgezondheid, zoals de ontwikkeling van tandbederf (cariës). Artsen melden zelfs dat welvaartsziekten, zoals diabetes type 2, steeds vaker op jongere leeftijd voorkomen.
Onderzoek naar frisdrankgebruik onder Nederlandse jongeren
Recent onderzoek door de GGD Amsterdam en de Vrije Universiteit Amsterdam (VU) wijst uit dat Nederlandse jongeren van 12 tot 16 jaar gemiddeld 9,5 glazen suikerhoudende frisdrank per week drinken. Maar liefst de helft van deze jongeren consumeert zelfs 16,5 glazen per week, wat neerkomt op ongeveer 90 suikerklontjes.
Gezondheidswetenschapper Rian Pepping (VU Amsterdam) noemt deze bevindingen verontrustend. Zij benadrukt dat hoe meer suiker jongeren binnenkrijgen, hoe groter het risico op overgewicht en diabetes type 2. Op dit moment heeft één op de zeven kinderen te kampen met overgewicht.
De suikerinname via frisdrank alleen al overschrijdt de aanbevelingen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Zo mag volgens de strengste richtlijnen een 12-jarig meisje met een matig actieve levensstijl maximaal 44 suikerklontjes per week consumeren, terwijl een zeer actieve 16-jarige jongen maximaal 79 suikerklontjes per week zou mogen innemen. Onder "frisdrank" vallen in dit onderzoek niet alleen reguliere frisdranken, maar ook vruchtensappen, limonades, ijsthee, sportdranken en energiedrankjes - kortom, alle suikerhoudende dranken met weinig voedingswaarde.
Jongeren kopen voornamelijk frisdrank in supermarkten. Velen geven aan dat zij geen frisdrank meer zouden kopen als de prijs van een blikje van 330 ml boven de 3 euro uitkomt.
De onderzoekers pleiten daarom voor een "slimme suikertaks", waarbij de belasting afhankelijk is van de hoeveelheid suiker in een drankje: hoe meer suiker, hoe hoger de belasting. Dit zou producenten stimuleren om minder suiker toe te voegen en consumenten aanmoedigen om gezondere keuzes te maken.
Bron: NOS tv uitzending en NOS website; Pepping, R. (VU Amsterdam) & GGD Amsterdam. Onderzoek naar suikerhoudende frisdrankconsumptie onder Nederlandse jongeren (12–16 jaar).
Impact op de mondgezondheid
Naast de algemene gezondheidsrisico's is het belangrijk om te weten dat zoete drankjes zeer zuur zijn. Frisdrank en sappen hebben doorgaans een pH-waarde tussen 2,5 en 3,5, vergelijkbaar met azijn of accuzuur. Deze lage pH, vaak veroorzaakt door fosforzuur of citroenzuur, leidt tot ernstige tanderosie, ongeacht of de drank suikervrij is.
Elke slok frisdrank vormt dus een zuuraanval op het gebit. Naast de algehele gezondheidsrisico's heeft een hoge suikerconsumptie directe gevolgen voor het gebit:
- Suiker wordt in de mond door bacteriën omgezet in zuur.
- Dit zuur tast het tandglazuur aan.
- Bij regelmatige blootstelling ontstaat tandbederf (gaatjes).
- Zure frisdranken veroorzaken bovendien extra slijtage van het glazuur (erosie).
Door regelmatig suikerhoudende dranken te consumeren, neemt niet alleen het risico op overgewicht en welvaartsziekten toe, maar ook het risico op blijvende schade aan het gebit van kinderen en jongeren.
De effectiviteit van de suikertaks
Diverse landen, waaronder Mexico, Engeland en de universiteitsstad Berkeley, hebben succesvol een nationale suikertaks ingevoerd. De resultaten zijn veelbelovend. Door producenten te stimuleren gezondere producten te ontwikkelen en consumenten te motiveren voor gezondere alternatieven te kiezen, wordt aanzienlijke gezondheidswinst geboekt. Nederland zou hierin een voorbeeld moeten nemen.
Gezonde alternatieven voor suikerhoudende dranken
Water is de beste dorstlesser, maar ook ongezoete thee is een gezonde keuze in diverse smaken. Je kunt water aantrekkelijker maken door bijvoorbeeld fruit, komkommer of munt toe te voegen voor een subtiel smaakje. Meer informatie over gezonde alternatieven voor dranken en tips voor kinderen zijn te vinden in de volgende blogs: 123tandarts.nl, Bloedendtandvlees.nl, en Geletanden.nl.
Voor meer inzicht in hoe zuur het gebit aantast en wat de gevolgen hiervan kunnen zijn, kun je het artikel "Hoe suiker en zuur je tandglazuur aantast" van Louise Witteman, diëtist, raadplegen.
Met dank aan en met toestemming van Rian Pepping.
