Recente zorgen zijn geuit over de verspreiding van nepnieuws en deepfakes in de mondgezondheidssector via sociale media. Hieronder vind je een samenvatting van deze kwestie met bijbehorende tips;
Sociale media worden overspoeld met adviezen over mondhygiëne en het verkrijgen van een stralend wit gebit. Echter, niet alles wat je ziet is waar. Sommige informatie kan zelfs gevaarlijk zijn. Denk aan influencers die onrealistische behandelingen aanprijzen of video's waarin bekende tandartsen gemanipuleerd worden om dingen te zeggen die ze nooit hebben gezegd. Dit wordt 'deepfakes' genoemd.
Wat zijn deepfakes en waarom zijn ze gevaarlijk?
Een deepfake is een gefingeerde video of audio die tot stand komt met behulp van technologie. Hierdoor lijkt het alsof een echt persoon iets zegt of doet, terwijl dit niet het geval is. Dit maakt het mogelijk dat onjuiste informatie als betrouwbaar wordt beschouwd.
Stel je bijvoorbeeld voor dat je een bekende tandarts ziet die een "wondermiddel" aanbeveelt. In werkelijkheid heeft deze tandarts dat echter nooit gezegd. Dit soort misleiding kan mensen in verwarring brengen en zelfs hun gezondheid in gevaar brengen.
De rol van influencers
Influencers hebben vaak een groot aantal volgers, waardoor mensen hen vaak vertrouwen. Echter, lang niet elke influencer beschikt over medische kennis. Sommigen promoten producten of behandelingen zonder enig bewijs van effectiviteit.
Dit kan leiden tot:
- het onjuist uitvoeren van behandelingen thuis
- het uitstellen van noodzakelijke zorg
- schade aan de tanden of de gezondheid
Kan technologie dit probleem oplossen en ons beschermen?
De opkomst van nieuwe technologieën, zoals kunstmatige intelligentie (AI), kan helpen bij het identificeren van nepnieuws. Echter, AI is niet onfeilbaar. Onderzoek toont aan dat AI soms onjuiste informatie verschaft of achterhaalde denkbeelden herhaalt.
Deskundigen geven dan ook aan dat technologie alleen niet voldoende is.
Wat werkt dan wel?
Volgens tandartsen en onderzoekers is een combinatie van verschillende maatregelen essentieel:
- AI om verdachte informatie snel op te sporen
- Factcheckers om informatie te verifiëren
- Bevoegde instanties om onjuiste content te verwijderen
- Zorgprofessionals die uitleg en context kunnen bieden
- De gemeenschap die ervaringen kan delen en vragen kan stellen
- Belangrijk is vooral de betrokkenheid van echte experts, die complexe informatie op een begrijpelijke manier kunnen uitleggen.
Waarom is dit zo'n uitdaging?
In de gezondheidszorg is informatie vaak complex. Wat voor de ene persoon geschikt is, kan dat voor een ander niet zijn. AI en sociale media houden hier niet altijd rekening mee.
Zelfs een kleine fout kan verstrekkende gevolgen hebben. Denk hierbij aan:
- het uitstellen van een benodigde behandeling
- het maken van een verkeerde keuze
- het oplopen van lichamelijke schade
Wat kun je zelf doen ter bescherming?
Je kunt zelf ook maatregelen nemen om misleiding te voorkomen:
1. Controleer de betrouwbaarheid van de bron
Ga na of de informatie afkomstig is van een erkende tandarts, ziekenhuis of gerenommeerde organisatie.
2. Wees kritisch bij het bekijken van video's
Als iets er te perfect of onnatuurlijk uitziet, kan het een deepfake zijn.
3. Vertrouw niet blindelings op influencers
Het aantal volgers zegt niet altijd iets over de betrouwbaarheid van de informatie die zij delen.
4. Raadpleeg meerdere bronnen
Lees of bekijk dezelfde informatie op verschillende websites.
5. Raadpleeg een professional
Twijfel je? Neem contact op met je eigen tandarts of huisarts.
Influencers en social media kunnen ook positief worden ingezet
Influencers zijn niet per definitie slecht, maar kunnen juist een positieve bijdrage leveren aan de mondgezondheid. Zij kunnen mensen bewust maken van het belang van goede mondverzorging, gezonde gewoontes promoten en betrouwbare informatie delen in samenwerking met tandartsen of mondhygiënisten. Op deze manier zetten zij hun invloed en bereik op een positieve manier in.
Tot slot
De strijd tegen mythes en valse beloftes over mondgezondheid is complex. Technologische middelen kunnen helpen, maar menselijke betrokkenheid blijft van essentieel belang. Vooral experts die heldere uitleg verstrekken, spelen een cruciale rol.
Blijf daarom kritisch, stel vragen en neem niet zomaar alles wat je online ziet voor waarheid aan. Jouw gezondheid is te belangrijk om aan het toeval over te laten.
Foto: Chat GPT ;-)
